سیستم اطفای حریق اتاق سرور، زمانی ارزش واقعی خود را نشان میدهد که در شرایط بحرانی بتواند بدون نقص عمل کند. اما این قابلیت تنها در صورتی حفظ میشود که سیستم بهطور منظم سرویس و نگهداری شود. بسیاری از خرابیها یا عملکرد ناقص سیستمها، نه به دلیل کیفیت پایین تجهیزات، بلکه به علت عدم انجام سرویس دورهای رخ میدهد. بنابراین، نگهداری اصولی سیستم اطفا به اندازهی انتخاب و نصب آن اهمیت دارد.
اهمیت استفاده از سیستم اطفای حریق در اتاق سرور چیست؟
اتاق سرور محلی است که تأسیسات فیزیکی مدیریت و ذخیرهسازی دادهها در آن نگهداری میشود. این تأسیسات در مقابل حوادثی مانند آتشسوزی بسیار آسیبپذیر هستند و در صورت رخداد میتواند تمام دادههای یک سازمان و شرکت را بهطور کل نابود کند. بنابراین همواره ترجیح بر این است که در اتاق سرور از سیستمهای هوشمند اطفای حریق استفاده شود.
عواقب مجهز نبود اتاق سرور به اطفا حریق
اگر یک اتاق سرور به سیستم اعلام و اطفا حریق مناسب تجهیز نشده باشد، علاوهبر از دست رفتن تمام اطلاعات و دادههای مهم و حیاتی یک سازمان، تجهیزات گران قیمت اتاق سرور نیز در خطر نابودی کامل قرار میگیرند. همچنین آتشسوزی در صورت عدم خاموشی بهموقع، خطرات جانی هم خواهد داشت. بهطور کل آتشسوزی اتاق سرور آسیبها و تهدیدهای زیر را در پی خواهد داشت:
- نابودی کامل اطلاعات و دادههای حیاتی سازمان
- از کار افتادن تجهیزات گرانقیمت شامل سرورها، روترها و ذخیرهسازها
- توقف فعالیتهای سازمانی و از دست رفتن فرصتهای تجاری
- تهدید ایمنی پرسنل و احتمال بروز خسارات جانی
- افزایش هزینههای جبران خسارت و زمان طولانی برای بازگشت به وضعیت عادی
انواع سیستمهای اطفای حریق
انواع متعددی از سیستمهای اطفا حریق وجود دارند که در اتاق سرور قابل استفاده هستند. هر کدام از این سیستمهای اطفا حریق ویژگیها و کاربردهای خاص خود را دارند.
- سیستم FM200 (HFC-227ea): یکی از رایجترین سیستمهای اطفای حریق در مراکز داده؛ که هیچگونه آسیبی به تجهیزات وارد نمیکند و کاملاً بیرنگ و بیبو است.
- سیستم Novec 1230: نسل جدید سیستمهای اطفا حریق بوده که بسیار دوستدار محیطزیست است. همچنین در حین عملیات اطفا خطری افراد حاضر در اتاق را تهدید نمیکند.
- سیستم Inergen (ترکیب نیتروژن، آرگون و CO₂): این سیستم بهشکل کاهش اکسیژن برای خاموش کردن آتش عمل میکند. همچنین برای اینکه ایمنی افراد تضمین شود نیازمند مدیریت و هدایت خاصی است.
- سیستم اطفا کربن دی اکسید: یکی از موثرترین سیستمهای اطفا حریق محسوب میشود اما برای مکانهای بدون حضور افراد مورد استفاده قرار میگیرد.
- سیستمهای مه خشک: این سیستم با اینکه استفاده محدودتری دارد اما با این حال تاثیر بسزایی در خاموش کردن آتشسوزی دارد. در برخی از مراکز با حساسیت بالا از این سیستم مه خشک استفاده میکنند.
مقایسه سیستمهای اطفای حریق اتاق سرور
با مقایسه دقیق سیستمهای اطفا حریق میتوانید بهترین گزینه برای اطفای حریق اتاق سرور را بشناسید. در جدول زیر مزایا، معایب و کاربرد دقیق هرکدام از سیستمهای اطفا حریق را ارائه دادیم.
| سیستم | مزایا | معایب | مناسب برای |
| FM200 | بیرنگ و بیبو، بدون آسیب به تجهیزات، سرعت بالا | هزینه نسبتاً بالا | اتاق سرورهای سازمانی و مراکز داده |
| Novec 1230 | دوستدار محیطزیست، ایمن برای افراد، بدون نیاز به پاکسازی | گرانتر از FM200 | مراکز داده مدرن با اولویت محیطزیست |
| Inergen | غیرخورنده، بدون آسیب به تجهیزات، ماندگاری بالا | نیاز به مخزنهای بزرگ، کاهش اکسیژن برای افراد خطرناک است | دیتاسنترهای بزرگ با امکان تخلیه سریع |
| CO₂ خالص (کربن دی اکسید) | خاموشسازی سریع و مؤثر | خطرناک برای انسان، نیاز به ایمنی بالا | فضاهای بدون حضور افراد |
| مه خشک | دمای محیط را سریع کاهش میدهد | هزینه نصب بالا، محدودیت کاربرد | مراکز بسیار حساس و تخصصی |
معرفی بهترین سیستم اطفای حریق اتاق سرور
در میان انواع مختلفی که نام بردیم، بهترین سیستم اطفا حریق اتاق سرور گاز FM200 است. این سیستم در واقع پُرکاربردترین سیستمهای اطفا حریق در اتاق سرور بوده که بسیاری از سازمانها، شرکتها و مراجع آموزشی از آن استفاده میکنند. گاز FM200 بهسرعت در محیط اتاق سرور پخش و پراکنده خواهد شد و فرآیند مهار آتشسوزی را انجام میدهد.
این سیستم هیچگونه رطوبتی ایجاد نمیکند که بخواهد به تجهیزات الکترونیکی آسیب برساند. علاوه بر این، استفاده از FM200 خطری برای افراد حاضر در محیط نداشته و ایمنی افراد حفظ خواهد شد.
البته در سالهای اخیر Novec 1230 نیز به دلیل ویژگیهای زیستمحیطی و ایمنی بیشتر، جایگزین مناسبی محسوب میشود. با این حال همچنان بسیاری از متخصصان گاز FM200 را بهعنوان یکی از موثرترین و بهترین سیستم اطفای حریق اتاق سرور مینامند.
فاکتورهای انتخاب بهترین سیستم برای اتاق سرور
برای انتخاب بهترین سیستم اطفا حریق برای یک اتاق سرور، همواره باید نکتههای مهمی را در نظر داشته باشید. در واقع بهترین بودن یک سیستم به نکتههای متعددی برمیگردد. نکتههایی مانند نوع تجیهزات، طراحی ساختمان و ابعاد و … هرکدام بهنوعی در انتخاب بهترین سیستم اطفا حریق اتاق سرور تاثیرگذار هستند. اگر انتخاب شما گاز FM200 است به نکتههای زیر توجه کنید:
- طراحی ساختمان و اتاق، ابعاد، ارتفاع، دسترسیهای اضطراری، تهویه
- نوع تجهیزات و حساسیت آنها اعم از سرورها، سوئیچها، پاورهای UPS، racks
- دسترسی به فضاهای نگهداری و سرویس
- آستانه امنیت و استانداردها ( NFPA، EN، ISO، UL )
- اثرات جانبی و پاکسازی پس از عملیات اطفا
- آمادگی برای عملیات اضطراری و آموزش پرسنل
نگهداری و سرویس دورهای سیستم اطفا
برای نگهداری هرچه بهتر از یک سیستم اطفا حریق نباید سرویس دورهای آن را فراموش کنید. حتی بهترین سیستمها نیز همواره هر چند وقت یکبار نیازمند سرویس دورهای و بازدید هستند. برخی مواقع پیش آمده که بسیاری از سیستمهای اطفا حریق در لحظهی بحران عملکرد مطمئنی نداشتند. یکی از دلیلهای این اتفاق میتواند عدم نگهداری درست و سرویس دورهای باشد.
مهمترین اقدامها در سرویس دورهای عبارتند از:
- بازرسی ظاهری تجهیزات: بررسی سالم بودن نازلها، لولهکشی و سنسورها
- کنترل فشار و وزن مخازن گاز: حصول اطمینان از سطح استاندارد میزان گاز باقی مانده
- تست عملکرد سیستم اعلام حریق: هماهنگی بین دتکتورها، کنترل پنل و فعالسازی سیستم اطفا
- بررسی اتصالات و کابلکشی: جلوگیری از قطع ارتباط یا آسیب دیدگی مدارها
- بررسی عملکرد سیستم آدرس پذیر: بهروزرسانی نرمافزار و کنترل پنل در سیستمهای هوشمند
طبق نظر و توصیه استانداردهای بینالمللی مانند NFPA 2001، هر سال یک مرتبه دست کم باید سیستم اطفا حریق سرویس شود. این تعداد دفعات در برخی فضاهای پرخطر یا دیتاسنترهای بزرگ در سال بیشتر نیز است. البته باز هم باید با یک متخصص و کارشناس حوزه امنیت اتاق سرور و سیستم اطفا حریق مشورت کنید.
جمعبندی
بهطور کل با توجه به آنچه در این مقاله گفته شد، بهترین سیستم اطفای حریق اتاق سرور، گاز FM200 است. این سیستم اطفا حریق میتواند بدون اینکه کوچکترین پسماند و رنگ و بویی از خود برجای بگذارد، در سریعترین زمان ممکن فرآیند اطفا را بهخوبی انجام دهد. با اینکه انواع مختلفی از گازها و سیستمهای اطفا حریق موجود است، این سیستم (FM200) عملکرد باثباتتری دارد. برای عملکرد بهترین سیستم اطفای حریق برای اتاق سرور، همواره پیشنهاد میشود بتوانید آن را بهصورت منظم و دورهای سرویس کنید. ممنون از اینکه تا پایان محتوا همراه ما بودید…
سوالات متداول
علل اصلی آتشسوزی در اتاق سرور چیست؟
برخی از مهمترین علتهای آتشسوزی در اتاق سرور بهطور معمول شامل گرمای بیش از حد تجهیزات، خرابی سیستم تهویه و انباشت گرد و غبار روی قطعات الکترونیکی میشوند.
آیا میتوان در اتاق سرور از سیستم آبپاش استفاده کرد؟
خیر، درصورت استفاده از سیستمهای آب پاش آسیبهای جدی به لوازم و تجهیزات الکترونیکی وارد میشود. به همین دلیل باید از سیستمهای گازی مثل FM200 یا Novec 1230 استفاده شود.
هزینه نصب سیستم اطفای حریق اتاق سرور چقدر است؟
عوامل متعددی در هزینه سیستم اطفا حریق موثر هستند و بنا بر همین دلیل نمیتوان عدد دقیقی ذکر کرد. عواملی مانند نوع گاز انتخابی، حجم اتاق سرور، برند تجهیزات، تعداد نازلها و دتکتورها و همچنین خدمات نصب و پشتیبانی در قیمت نهایی تأثیرگذارند.